Alevi-Bektaşilerde İbadet  biçimleri ve bir ibadet mekanı olarak  Cemevi

Soldan sağa: Temsili resimler. Hacım Sultan, Sarı Saltuk ve Hünkar Hacı Bektaş Veli

Genel anlamda Alev ilik-Bektaşilik

Alevi-Bektaşilerde ibadet

HACIM SULTAN

ESİRİ BABA

SADIK BABA

MOLLA BEKTAŞ

Basında çıkan haberler önemli açıklamalar

Alevilere samimiyetten uzak yaklaşım

 

Dört Kapı Kırk Makam nedir?

Dört Kapı Kırk Makam şeklindeki Kâmil(olgun) insan olma ilkelerini Hünkâr Hacı Bektaş Veli’nin tespit ettiğine inanılır. Hacı Bektaş “Kul Tanrı’ya kırk makamda erer, ulaşır, dost olur.” buyurmuşlardır. Bu ilkeler aşama aşama insanı olgunluğa ulaştırır. Bir başka yoruma göre ise şeriat anadan doğmak, tarikat ikrar vermek, marifet nefsini bilmek, hakikat Hakkı özünde bulmak yollarıdır.  Yine bir başka anlatıma göre; Şeriat “ insanlar evreni”, Tarikat “ Melekler evreni”, Marifet “Tanrısal güç” ve Hakikat ise “ Tanrısal evren”  olarak yorumlanmıştır.

Dört kapının Hak yolunda yürüyen bir insanın ömrü içinde geçirdiğ manevi aşamalar olduğunu kabul edenler vardır.  Buna göre Şeriat kendi özbenliğini kötü,lüklerden arıtmayan, gelişmemiş olgunlaşmamış insanın din kuralları ve yasalar yoluyla eğitilmesi, kişilere ve topluma zarar verebilecek haraketlerde bulunmasına meydan verilmemesidir. Tarikat,  insanın kendi istek ve iradesiyle, hiç bir dış zorlama olmadan her türlü kötülüğü benliğinden kovabilmesi, elinden gelebilecek tüm iyilikleri hiç kimseden esirgememesi devresidir. Marifet, duygu ve ilimde en yüce düzeye ulaşma, tanrısal sırlara erişmektir. Hakikat, Hak kı görmek, zaman ve mekan içinde tanrısal alemin gücü içinde erimektir.

Her kapıya bağlı on makamı söyle sıralayabiliriz:

1.Şeriat

2.Tarikat

3.Marifet

4.Hakikat

Her kapının on makamı vardır:

Şeriat kapısının makamları:

  1. İman etmek,
  2. İlim öğrenmek
  3. İbadet etmek
  4. Haramdan uzaklaşmak
  5. Ailesine faydalı olmak
  6. Çevreye zarar vermemek,
  7. Peygamberin emirlerine uymak
  8. Şefkatli olmak
  9. Temiz olmak
  10. Yaramaz işlerden sakınmak

Tarikat kapısının makamları

  1. Tövbe etmek
  2. Mürşidin isteğine ve öğütlerine uymak
  3. Temiz giyinmek
  4. İyilik yolunda savaşmak
  5. Hizmetli olmak
  6. Haksızlıktan korkmak
  7. Ümitsizliğe düşmemek
  8. Ibret almak
  9. Nimet dağıtmak
  10. Özünü fakir görmek

Marifet kapısının makamları

  1. Edepli olmak
  2. Masivad dan tecerrüd (bencillik, kin ve garezden uzak olmak )
  3. Perhizkârlık
  4. Sabır ve kanaat
  5. Haya (utanma)
  6. Cömertlik
  7. İlim
  8. Hoşgörü
  9. Özünü bilmek
  10. Ariflik

Hakikat kapısının makamları

  1. Tevazü (Alçakgönüllü olmak )
  2. Kimsenin ayıbını görmemek
  3. Yapabileceğin hiçbir iyiliği esirgememek
  4. Allah’ın her yarattığını sevmek
  5. Tüm insanları bir görmek
  6. Birliğe yönelmek ve yöneltmek
  7. Gerçeği gizlememek
  8. Manayı bilmek
  9. Tanrısal sırrı öğrenmek
  10. Mana yı bilmek (Tanrısal varlığa ulaşmak )

 

Kaynak kitap,: Hünkar Hacı Bektaşi Veli ve Alevi-Bektaşi Yolu

Yazarı: Ali Celaleddin Ulusoy

Akademi Matbaası

Hacıbektaş 1986

www. alevibektasi.org

                    

başadön