Soldan sağa: Temsili resimler. Hacım Sultan, Sarı Saltuk ve Hünkar Hacı Bektaş Veli

HACIM SULTAN

ESİRİ BABA

SADIK BABA

MOLLA BEKTAŞ

Genel anlamda Alevilik-Bektaşilik

Alevilik Bektaşilik Bağlantısı

Alevi-Bektaşilerde ibadet

Dört Kapı Kırk Makam

Alevilere samimiyetten uzak yaklaşım

Alevi-Bektaşi Yolunda

İNANÇ ve GELENEKLER

Alevi ve Bektaşi’ler ALLAH’in birliğine, Hz. Muhammed’in Peygamberliğine inanma kanıtı olan, “Kelime-i Şahdet” i Aleyy-ün Veliyüllah, Vasiyi’ Resullah” ilavesiyle:

“ Eşhedü En La İllahe İllahlah

Eşhedü En  Muhammed-ün Rasüllulah

Eşhedü En Aleyy-ün Veliyullah, Vasiyi Rasülullah”   şeklinde okurlar.

 Allaha karşı olan saygının yanında korkudan daha çok sevgi unsuru eğemen olduğu için, ibadetler dualar içeriklidir.

“ Her işte Allah adını idelim yad

Kılalım Mustafa Mehdini bünyad

Muhibbi Murtaza’yız abd-i evlat

Bil ey mü-min olasın gamdan azad

Habib-i nür-i çeşm-i Mustafa’dır

Hüseyn ibn-i Ali sırr-ı Huda’dır.

-Seher Abdal-“

Bazi mutaassiplar Alevi-Bektaşi nefeslerinde, Kur’an ayetlerine ve kutsal deyimlere yer verilmesini lauballik ve saygısızlık olarak nitelemişlerdir. Oysa söz konusu nefeslerde, kutasal sözcükler bilinçli vge saygılı olarak bir san’atcı marifetiyle anlamlarına uygun biçimde nefes içinde yerleştirilmiştir.

“ Kul Himmet üstadım hem Kulhüvallah

Hüsnüne aşıkım Amentübillah

Yüzüm basa geldim Pirim Feyzullah

Hacı Bektaş gül göründü gözüme

-Kul Himmet-”

Bazı kişilerin iddialarının aksine, Alevi bektaşilerde Hz. Muhammede karşı olan sevgi, saygı ve bağlılık çokm üst düzeydedir.

“ Ya Ahmed-ü mahmud Rasül’ü Ekrem

Ekrem-ül embiya cümleye sertac

Seninüncçün varoldu kişver’i alem

Alem senden buldu Rahman’a miraç

-Mirati-“

Hz. Muhammede ince ve içten bir sevgi var. Ona karşı bağlılık çok güçlü.

                “Din Muhammed dini girdik gireriz

Tarikatta ikrarımız güderiz

Katarımız hakka doğru gideriz

Katar bizim, yedek bizim, mal bizim

-Gerda Musli-“

Alevi-Bektaşi inancının esasını gerektiği kadar bilmeyenler, Ali’nin daha çok sevildiğini, Hz. Muhammed’e olan sevginin aynı düzeyde olmadığını söylerler. Aşağıda vereceğimiz örnekler bunun kesin bir yanılgı olduğunu kanıtlamaktadır. Alevi-Bektaşi inancında Muhammed-Ali bir vucut gibidir. “Ali’ye karşı gösterilen düşmanlık ve yapılan saldırı, aynı zamanda Hz. Muhammedi amaçlamaktadır.” derler.

“Muhammed –Ali’nin kurduğu yoldur

Ak üstünde ak’ı görebilirsen

Tanıyan itikat eyleyen dil’dir

Hakikat bahrine dalabilirsen

-Hatayi-“

“ İbtidada yol sorarsan

Yol Muhammed-Ali’nindir

Yetmiş iki dil sorarsan

Dil Muhammed-Ali’nindir

-Hatayi-”

Hatayi’nin nefeslerinden alınan bu kıt’alar Alevi-Bektaşilerin genel olarak inancını yansıtmaktadır. Yolun kurucusu olarak Muhammed-Ali birlikte dillendiriliyor.

“Yolumuz On İki İmam’a çıkar

Mürşidim Muhammed Ahmed-i Muhtar

Rehberim Ali’dir Sahip zülfikar

Kulundur Şahi’ya Divan’a geldim.

-Şahi-“

“Ezelden böyledir bu yolda adet

Okunur dillerde Allahü’s-semet

Rehberim Ali’dir Pir’im Muhammed

Varmıdır Muhammed-Ali’den gayrı

-Sırri-”

İzinden gidilen, rehber olan Ali, olmakla beraber, Pir ve Mürşidin Muhammed olduğu söyleniyor.

Aslında Muhammed-Ali birdir. Arada fark gözetilmez:

“Erenler gizliydi ulu mekanda

Muhammed’le Ali bir idi anda

La Feta okuyup karşı duranda

Yedi kez çağırdı cihan Hü deyi

                               -Kul Himmet-“

“Muhammed-Ali’ye vermişiz ikrar

Münkirin canına lanet sadhezar

Mümin olan olur bizim ile yar

Biz Muhammed-Ali diyenlerdeniz

                               -Kalbi-“

Hz. Muhammed’de  “Benim etim Ali’nin etidir. Benim kanım Ali’nin kanıdır. Ali’ye dost olan bana dosttur. Ali’ye düşman olan benim düşmanımdır. Ben kimin mevlası isem Ali’de onun mevlasıdır.” diyordu. Görülüyorki Alevi-Bektaşi inancı ile Hz. Muhammed’in isteği ve düşüncesi farksızdır.

“On sekiz bin alem ne varsa ancak

Bunların aşkına vareyledi Hak

Allah’ın aslanı Vasi’yi Mütlak

Muhammed-Ali’dir, Ali-Muhammed

                               -Yesari-“

Burada Hz. Muhammed’in, Ali’yi Vasi olarak gösterdiğine işaret ediliyor. Hz. Peygamberin her sözü Allaha bağlantılı olduğundan Ali burada “ Vasi’yi Mutlak” olarak nitelendiriliyor. Hz. Muhammed’in arzusuna uygun bir birleştirme söz konusudur. Muhammed-Ali’dir, Ali’de Muhammed.

Kaynak kitap,: Hünkar Hacı Bektaşi Veli ve Alevi-Bektaşi Yolu

Yazarı: Ali Celaleddin Ulusoy

 Akademi Matbaası

Hacıbektaş 1986

başadön